KATEGORIE

Procedury Lamfalussy jako systemowy instrument zarządzania ryzykami europejskiego rynku finansowo-ubezpieczeniowego

Autor: Romuald Holly
Czas i miejsce publikacji: WSUiB 22.01.2003

 

Procedury Lamfalussy jako systemowy instrument zarządzania ryzykami europejskiego rynku finansowo-ubezpieczeniowego
 

Plan prelekcji

 

  1. Idea Alexandre Lamfalussy i jego Komitetu Sędziów Kompetentnych (Committee of Wise Man) wprowadzenia systemowych procedur dla poszczególnych segmentów europejskiego rynku finansowo-ubezpieczeniowego gwarantujących pełną przejrzystość i właściwy przepływ standaryzowanych informacji umozliwiających sprawne konsultowanie się wszystkich uczestników rynku - wedle finalnego raportu Komitetu z 15 lutego 2001r.
  2. Wprowadzenie procedury Lamfalussy w Unii Europejskiej - reforma systemu regulacji sektora finansowego.
  3. Procedura Lamfalussy jako nowy, kolejny krok w kierunku ujednolicenia europejskiego rynku ubezpieczeniowego (Single European Insurance Market).
  4. Końcowe stanowisko Europejskiego Komitetu Ubezpieczeń (CEA) wobec idei wdrożenia w sektorze ubezpieczeniowym procedury Lamfalussy (przyjęte i opublikowane w Paryżu 24 października 2002r. oraz przesłane do akceptacji Komisji Europejskiej).
  5. Procedura Lamfalussy - konsekwencje dla polskiego rynku ubezpieczeniowego.

Postępujący proces globalizacji i ujednolicania się (jedynie wspólnego a jeszcze nie jednolitego) rynku dotyka przede wszystkim (a właściwie należałoby powiedzieć - najpierw) sektora finansowego. Charakterystycznym efektem postępujących procesów powszechnej globalizacji i powstawania (już nie tylko wspólnego ale już i) jednolitego rynku, jest kształtowanie się wspólnych, powszechnie obowiązujących (na zasadzie nie tyle obligatoryjności czy obowiązkowości ale właśnie powszechności) standardów, norm, reguł, procedur a nawet wzorów dokumentów.

Dotychczas owa unifikacja dotyczyła wspomnianych standardów, norm czy procedur jedynie w odniesieniu do poszczególnych branż sektora finansowego np. giełd, banków, ubezpieczeń, firm leasingowych, funduszy powierniczych, biur rozrachunkowych itp. Przykładem mogą być np. zalecenia Komitetu Bazylejskiego dot. banków czy kolejne edycje dyrektyw dot. zasad regulacji rynku ubezpieczeniowego.

Obecnie, od około dwóch - trzech, lat możemy już obserwować próby poszukiwania i narzucania wszystkim podmiotom sektora finansowego, niezależnie od branży, nie tylko wspólnych imponderabiliów (ogólnych założeń, zasad o charakterze swoistej "myśli politycznej" odwołującej się do określonych wspólnych celów) ale również dróg i metod ich realizacji.

Generalnym dążeniem jest ograniczenie tzw. ryzyka systemowego całego sektora finansowego i jego poszczególnych branż. Inaczej mówiąc, chodzi o skonstruowanie takich instrumentów o charakterze uniwersalnych procedur, algorytmów, mechanizmów zarządzania ryzykami sektora, których zastosowanie mogłoby zapobiegać potencjalnej niewydolności lub wręcz różnorodnym dysfunkcjom i zagrożeniom całego sektora finansowego, a przynajmniej ograniczać owe dysfunkcje i zagrożenia oraz minimalizować ich negatywne skutki.

Panuje powszechne przeświadczenie (uzasadniane zarówno przez teoretyków różnych dziedzin życia społeczno-gospodarczego, jak i uprawiających refleksję teoretyczną praktyków), że swoistym remedium na wspomnienie zagrożenia a zarazem ważnym stymulatorem rozwoju jest ujednolicenie zasad organizacji i funkcjonowania całego europejskiego rynku finansowego, wszystkich jego sektorów i branż - doprowadzenie do powstania nie tyle i nie tylko wspólnego ale już całkowicie jednolitego rynku europejskiego. Jednym ze sposobów ujednolicania rynku finansowego a zarazem jednym z instrumentów zarządzania systemowym ryzykiem tego rynku, jest właśnie procedura zaproponowana przez barona A. Lamfalussy i jego słynny zespół Komitet Sędziów Kompetentnych (powołany przez Europejską Radę Ministrów Gospodarki i Finansów, 17.07.2000) w celu: 1 str. 98

The Commitee of Wise Man:

 

  1. Chairman Alexandre Lamfalussy
  2. Cornelius Herkstroter
  3. Luis Angel Rojo
  4. Bengt Ryden
  5. Luigi Spaventa
  6. Norbert Walter
  7. Nigel Wicks

Rapporteur: David Wright
Secretariat: Pierre Delsaux

Wkrótce potem, 9 listopada 2000, powstał "Initial Report..... 2 str. 67 w którym uzasadniono korzyści z integracji europejskiego rynku finansowego oraz sformułowane zostały założenia dotyczącewarunków i zasad rozwoju tego rynku. Przede wszystkim jednak zaproponowano nową ideę procedury wprowadzania uregulowań dla całego europejskiego rynku finansowego w tym szczególnie dot. obrotu papierami wartościowymi.

Istota zmiany:

Dotychczas uprawnienia Komisji Europejskiej i jej działania opierały się (i formalnie opierają się nadal) na tzw. procedurze komitologii (comity, comity of nations) polegającej na skomplikowanym i długotrwałym poszukiwaniu i uzgadnianiu elementów wspólnych w stanowiskach prezentowanych przez reprezentantów krajów członkowskich i nadawaniu (delegowaniu/desygnowaniu) upoważnień Radzie Komisji Europejskiej w celu kodyfikacji tych ustaleń i realizacji unijnego prowodawstwa/legislacji przeważnie w formie określonych rekomendacji. Pierwsza tego typu "decyzja komitologiczna" została przyjęto w 1987r. Nową przyjęto w ... 3 str. 112.

Zaproponowana przez A.Lamfalussy komplementarna a w istocie konkurencyjna procedura nazwana została przezeń "regulacyjną". Polega ona na tym, że podstawowe uregulowania prawne są przygotowywane przez Komitet utworzony z przedstawicieli państw członkowskich i kierowany przez reprezentanta Komisji Europejskiej . Parlament, na tym etapie, nie deleguje w tym celu żadnych swoich reprezentantów ani nawet obserwatorów. Pełni jedynie rolę "zewnętrznego nadzoru". 4 str. 113

Szczegółowo procedura ta została opisana w finalnym raporcie z 15.02.2001 dot..... 7 raport Treść raportu opracowano już wedle przyjętych zasad zreformowanej procedury tzw. regulacyjnej, którą też dokładnie zaprezentowano.... 8 str. 3,4,5. Procedura składa się z 4 etapów (poziomów) identyfikowania i definiowania problemu oraz ustalenia (w drodze konsultacji) sposobu jego rozwiązania poprzez wprowadzenie stosownych regulacji.

Obrazuje to schemat 9 szczegółowo rozpisany na kolejne kroki procedowania. 10 - level 1,2,3 oraz 4 i 9 str. 40

Sukces procedury Lamfalussy w regulacji rynku papierów wartościowych, standardów Księgowości Międzynarodowej i Konglomeratów Finansowych, stał się zachętą do zastosowania tej procedury także w odniesieniu do bankowości i ubezpieczeń. A str. 1,5

Zakończenie

Zagrożenia:

Procedura dotyczy i eksponuje przede wszystkim regulacje o charakterze formalno-prawnym i ekonomicznym. System ubezpieczeń (podobnie jak bankowy, a wcześniej papierów wartościowych) sprowadza się do zasad organizacji rynku. Stąd jako instytucje wiodące wskazuje dwa komitety: ds. regulacji rynku i ds. nadzoru.

Procedura pomija natomiast normy, standardy i obyczaje rynków lokalnych, ukształtowane w bogatej (w większości krajów europejskich kilkusetletniej), tradycji ubezpieczeniowej, specyficznej dla tych krajów, która zostanie zapomniana lub przynajmniej zmarginalizowania (np. do postaci fakultatywnych, lokalnych standardów II kategorii).

Procedura ta, poprzez wprowadzenie sztywnych kodyfikacji, dotyczących sposobu organizacji i funkcjonowania ubezpieczeń, zakonserwuje na najbliższe kilkanaście lat stan rynku w jego obecnej postaci wraz z jego licznymi wynaturzeniami i faktycznie jedynie przejściowymi formami. Powstaje wreszcie pytanie, czy w okresie tak burzliwych zmian i przeobrażeń całego rynku finansowo-ubezpieczeniowego, wprowadzanie stosunkowo sztywnych, powszechnych regulacji dot. organizacji i bardzo ważnych sfer jego funkcjonowania aż na lat 10 jest korzystne dla podmiotów działających na tym rynku i jego klientów - konsumentów?

Jeżeli nawet to się nie stanie, utrwalone być mogą i nie pozostaną bez wpływu na kierunek rozwoju ubezpieczeń po następnych dekadach bieżącego stulecia te kierunki i trendy, formy rozwoju, które obecnie wydają się może najbardziej właściwe, nowoczesne czy po prostu kompromisowo akceptowalne, jako możliwe do wprowadzenia i powszechnego stosowania.

Wprowadzenia procedury Lamfalussy, jak można się spodziewać, doprowadzi do:

 

  • Ścisłego określenia przedmiotowego zakresu regulacji rynku.
  • Zunifikowania zasad prowadzenia działalności zakładów ubezpieczeniowych jak i przedsiębiorstw ubezpieczeniowych tworzących infrastrukturę rynku (firm brokerskich, agencji aktuarialnych, dyspaszerskich, likwidatorów szkód, firm eksperckich. Celem owej unifikacji ma być osiągnięcie przejrzystości działalności wymienionych wyżej podmiotów, co może odnosić się m.in. do zasad oceny ryzyka, kalkulacji składek, jawności wynagrodzeń prowizyjnych, ujawniania pełnych kosztów działalności
  • Zmian struktury systemu ubezpieczeń polskiego rynku krajowego, w odniesieniu do:
    • Instytucji ubezpieczeniowych,
    • Przedsiębiorstw ubezpieczeniowych,
    • Organizacji ubezpieczeniowych.


Ich miejsce i rola w systemie zostaną określone przez nadrzędne regulacje wprowadzone poprzez procedury Lamfalussy.


Wyeksponowania (wzmocnienia) roli instytucji:

 

  • tworzących nowe regulacje, (regulujących system)
  • nadzorujących rynek.
  • Zmian w zakresie funkcjonowania nadzoru będzie miał charakter nie tylko formalny ale również merytoryczny (np. będzie mógł określać na ile i w jakim stopniu, w jaki sposób zakłady ubezpieczeń mogą rozszerzać swoją działalność na usługi finansowe nie mające charakteru stricte kompensacyjnego, będzie kontrolował jakość świadczonych usług, przede wszystkim jednak będzie stymulował utrzymywanie przez uczestników rynku określonych dla obszaru całej Europy standardów oraz stałe doskonalenie/podnoszenie tych standardów.

Nastąpi wzrost:

 

  • konkurencyjności,
  • przejrzystości,
  • poziomu standaryzacji,
  • roli instytucji rynkowych i nadzorujących w strukturach organizacyjnych i funkcji na rynku,
  • rolach procedur typowo niszowych,
  • ubezpieczeń zdrowotnych,
  • rolach ujednoliconych zasad wyceny ryzyk.

 

 

*Artykuł oparto na tekście referatu wygłoszonego przez R. Holly na otwartym seminarium w WSUiB w Warszawie dnia 12 lutego 2003.
 

Kontakt

Krajowy Instytut Ubezpieczeń
- Insurance Institute in Poland
ul. Ksawerów 30 lok. 92
02-652 Warszawa
Tel.: +48 022 628 99 30
Fax: +48 022 628 99 31
e-mail:
wyślij wiadomość

więcej...

 


 

Wszelkie prawa zastrzeżone Krajowy Instytut Ubezpieczeń
realizacja: aktiz